Strona głównaebook Wprowadzenie do buddyzmuTeksty buddyjskieMedytacjeMantry mp3LinkiSłownik buddyjskiOśrodki buddyjskieListy dyskusyjneMantraKoany zenŚwięta buddyjskieBuddyzm KatowicePolecane książki FAQGaleriaBlogKontakt

 

 

Maha Pradżnia Paramita
Hridaja Sutra 

Sutra Serca z komentarzem DSSN 



Bodhisattwa Awalokiteśwara,
praktykując głęboko Pradżnia Paramitę,
postrzegł pustkę wszystkich pięciu skandh
i przekroczył wszelkie cierpienie.
Siariputro.
Tutaj forma nie jest różna od pustki
pustka nie jest różna od formy
forma to właśnie pustka
pustka to właśnie forma
uczucia, myśli, tendencje i świadomość
Istnieją w taki sam sposób.
Siariputro.
Tutaj wszystkie dharmy mają naturę pustki
nie pojawiają się ani nie giną
ani są skażone ani czyste
nie zwiększają się ani nie zmniejszają.
Dlatego w pustce nie ma formy
Nie ma uczuć myśli tendencji i świadomości.
Nie ma wzroku słuchu węchu smaku
ciała ani rozumu
nie ma barw dźwięków zapachów
smaków odczuć ani przedmiotów rozumu
nie ma sfery wzroku i wielu innych sfer
Nie ma sfery postrzeżeni rozumu
nie ma niewiedzy ani kresu niewiedzy
ani wielu innych stanów.
Nie ma starości i śmierci
ani kresu starości i śmierci.
Nie ma cierpienia przyczyny unicestwienia i drogi
nie ma poznania ani osiągania
ani niczego do osiągnięcia.
Bodhisattwa zagłębiony w Pradżnia Paramicie
nie ma w umyśle żadnych przeszkód
gdy nie ma przeszkód
żaden strach nie istnieje
trzymając się z dala od przewrotnych poglądów
przebywa on w Nirwanie.
Wszyscy Buddowie trzech czasów
dzięki głębokiej Pradżnia Paramicie
osiągają Annutara Samjak Sambodhi.
Dlatego poznaj Pradżnia Paramitę
oto wielka przekraczająca rozumienie mantra
oto mantra wielkiego poznania
oto najwyższa mantra
oto niezrównana mantra
usuwająca wszelkie cierpienie
prawdziwa bo jest bez błędu
głoś mantrę Pradżnia Paramity
głoś mantrę która brzmi :
gate, gate, paragate, parasamgate, bodhi svaha
gate, gate, paragate, parasamgate, bodhi svaha
gate, gate, paragate, parasamgate, bodhi... svaha

Komentarz DSSN do Sutry Serca

1. Wstęp
Postrzegając wszystkie pięc skand jako puste wyzwala się wszystkie istoty od cierpienia i nieszczęścia.
Wszędzie gdzie nie spojrzeć jest cierpienie na tym świecie. Wszystkie istoty czują ból i niewygodę. Skąd pochodzi to cierpienie ? Ludzie cierpią z powodu beznadziejnej miłości do kogoś, albo są przekonani,że muszą zdobyć różne rzeczy materialne. Ludzie mają ambicję aby stać się kimś i wierzą, że to uczyni ich życie pełnym, albo pragną być rozpoznani i potrzebują potwierdzenia w oczach innych. Jednak bez względu na to, jak mocno będziemy walczyć, aby coś osiągnąć, w końcu kiedy dostaniemy to, nie możemy tego zatrzymać. Właśnie to powoduje wiele cierpienia. Pierwotnie to cierpienie nie istnieje, pochodzi z naszego umysłu, tak jak złudzenie unoszące się z gorącej drogi i ukazujące się jako rzeczywiste. Jeżeli ja cierpię z jakiegoś powodu, to kiedy umieram znika moje cierpienie. Kiedy uświadamiamy sobie, że cierpienie jest tylko stworzone przez nasz umysł i nie istnieje niezależnie - wtedy nie ma już żadnego cierpienia i nieszczęścia.
Więc co to jest ten wielki umysł ? Jeżeli myślisz, nigdzie nie znajdziesz swojego umysłu. Jeżeli odetniesz całe myślenie, co dokładnie oznacza odcięcie przywiązania do myślenia, wtedy twoja prawdziwa natura pojawi się wszędzie.
Budda najpierw nauczał, że to co nazywamy umysłem lub ?Ja?, to tylko pięć skand, czyli forma, uczucia, percepcja, impuls i świadomość. Te skandy zmieniają się nieustannie, są tylko masą mentalnej energii. Ponieważ ludzie są przywiązani do formy, uczuć, percepcji, impulsów i świadomości, kiedy one w nieunikniony sposób zmieniają się, odczuwamy cierpienie. Nigdy nie wydostaniemy się z oceanu cierpienia, ponieważ wierzymy, że rzeczy te są rzeczywiste i że nasze ?Ja? jest także rzeczywiste. Otwierające linie Sutry Serca wskazują na to, że te skandy pierwotnie są puste. Skoro tak, to gdzie jest cierpienie ? Kto może cierpieć ? Oto kubek soku pomarańczowego. Jeżeli masz kubek, to możesz tam trzymać swój sok, ale jeśli kubek rozbije się, jak zatrzymasz w nim sok ? Cierpienie jest takie samo jak to. Jeżeli jesteś przywiązany do pięciu skand - formy, uczuć, percepcji, impulsów i świadomości, wtedy twoje cierpienie ma się gdzie zatrzymać. Ale Sutra Serca mówi, że wszystkie pięć skand jest pustych. Umysł jest kompletnie pusty, więc gdzie cierpienie miałoby się pojawić ? To nauczanie o pustce jest bardzo ważne, musisz je osiągnąć. Kiedy praktykujesz drogę doskonałej mądrości, w końcu osiągniesz pustkę wszystkich pięciu skand. Zrozumienie tego poglądu uwalnia nas od całego cierpienia i nieszczęścia. Samo zrozumienie tego poglądu nie może ci pomóc - musisz coś osiągnąć. 

2. Forma nie jest różna od pustki, pustka nie jest różna od formy. Forma jest pustką, pustka jest formą.
Sutra Serca uczy, iż ?forma jest pustką i pustka jest formą.? Bardzo wielu ludzi nie rozumie co to znaczy, nawet ci którzy długo praktykują medytację. Istnieje bardzo prosty sposób, aby zrozumieć nauczanie Sutry Serca w naszym codziennym życiu. Np. to jest drewniane krzesło. Jest brązowe. Jest solidne i ciężkie i wszystko wskazuje na to, że przetrwa długi okres czasu. Siedzisz na tym krześle, a ono utrzymuje twoją wagę, możesz także coś na nim położyć. Ale kiedy podpalisz krzesło i wyjdziesz, to kiedy wrócisz krzesła już nie będzie. Ta rzecz, która wyglądała tak mocno, solidnie i realnie, teraz jest tylko kupką popiołu, który wiatr rozwiewa dokoła. Ten przykład pokazuje w jaki sposób to krzesło jest puste: nie jest trwałą i stałą rzeczą. Cały czas się zmienia. Nie istnieje w niezależny sposób. Prędzej czy później, krzesło w końcu zamieni się i stanie sięzupełnie czymś innym. W taki oto sposób to brązowe krzesło jest całkowitą pustką i chociaż zawsze miało właściwości pustki, ta pustka jest formą; możesz usiąść na tym krześle i będzie cię ono podtrzymywać. ?Forma jest pustką, pustka jest formą.? Dlaczego jest tak ważne, aby to zrozumieć ? Przyczyna tego jest taka, że wielu ludzi jest przywiązanych do nazwy i formy. To przywiązanie jest powodem niemalże całego cierpienia. Jeżeli chcemy uwolnić ludzi od tego przywiązania, musimy podać im lekarstwo nazwy i formy. Musimy zacząć od pokazania, że nazwa i forma jest nierzeczywista i nietrwała; zawsze zmienia się. Jeśli jesteś bogaty, musisz zobaczyć, że pożądanie bogactwa jest puste. Jeżeli jesteś przywiązany do sławy i pragniesz uznania innych, musisz zobaczyć, że rzeczy o które walczysz i przez które cierpisz są puste. Większość ludzi wysoko ceni sobie własne ciało, wydaje mnóstwo pieniędzy, aby było piękne i mocne. Ale wkrótce pewnego dnia, kiedy umrzesz, twoje ciało zniknie. Nie możesz zabrać ze sobą tego pustego ciała, bez względu na to jak bardzo je sobie cenisz. Nie możesz zabrać sławy, nie możesz zabrać pieniędzy, nie możesz zabrać seksu. Niczego nie możesz zabrać. W naszych czasach wielu ludzi bardzo przywiązuje się do tych rzeczy. Cenią sobie nazwy i wygląd zewnętrzny prawie ponad wszystko, raniąc w ten sposób siebie i innych, tylko po to, by siebie chronić. Chcą zdobyć pieniądze, dobrą reputację albo korzystne związki. Walczą desperacko o wysoką pozycję. Ludzi zawsze pociąga najgorszego rodzaju nadużycie i cierpienie, by w konsekwencji dostać i zatrzymać te puste, przemijające rzeczy. Teraz wielu ludzi jest przywiązanych do seksu. To nie jest potrzebne. Wszystkie formy są puste, więc przekonanie, żę możesz zdobyć lub zatrzymać cokolwiek jest podstawową iluzją. To nauczanie wskazuje na to. Najważniejsze jest, co chcesz osiągnąć w swoim życiu, właśnie teraz ? To czego chcesz w tej chwili kształtuje twój umysł, determinuje twoje życie obecne i następne, kształtuje je. Postrzegając, że wszystkie rzeczy pierwotnie są puste, możesz wszystko odpuścić i po prostu żyć, zamiast cierpieć z powodu tych wszystkich, nietrwałych rzeczy. Jeśli nie jesteś przywiązany do nazwy i formy, jesteś całkowicie wolny. Jest o tym słynna historia. Dawno temu w Atenach żył słynny filozof Diogenes. Chociaż był filozofem najwyższej klasy w starożytnej Grecji, żył jak nędzny pies. Zawsze sypiał na zewnątrz, nie troszczył się o to, czy będzie miał co jeść kolejnego dnia i zazwyczaj nie nosił żadnego ubrania. To było jego nauczanie - naturalny styl życia. Któregoś ranka, kiedy spał na ulicy, nagle poczuł lekki chłód i obudził się. Nad nim stał Aleksander Wielki, który w tamtym czasie był najpotężniejszym człowiekiem świata. Podbił wiele krajów i z powodu swojej niezwykłej militarnej mocy i inteligencji, bali się i podziwiali go wszyscy. Właśnie tego dnia Aleksander Wielki postanowił odwiedzić Diogenesa i dostać od niego nauczanie. Stał tam wystrojony w królewskie insygnia, jego wielka muskularna postać rzucała cień na wciąż leżącego Diogenesa. Diogenes spojrzał na niego zezując i powiedział: ?O, Aleksander Wielki ! Jak się masz ?? Ja mam się dobrze, ale chcę ci pomóc Diogenesie. Podbiłem już cały ten świat. Posiadam niezliczone pałace, złoto i bogactwa. Jeżeli chcesz czegoś, mogę ci to dać. Cokolwiek - ziemię, pieniądze, wysoką pozycję - dam ci wszystko. Tylko powiedz czego chcesz a będzie twoje. Czego chcesz ?

?O, chcesz mi pomóc ??
Tak - powiedział Aleksander Wielki. Chcę ci pomóc.
?O, dziękuję.?
?Więc czego chcesz ??
?Chcę czegoś.?
?Tylko powiedz a będzie twoje.?
?Aleksandrze Wielki proszę nie zasłaniaj mi słońca.?
?Dobrze już dobrze, przepraszam.? Aleksander przesunął się na bok.
Diogenes powiedział: ?Dziękuję, dziękuję, to wystarczy.?

To bardzo prosta historia, ale wyjaśnia czym jest forma i pustka. To wszystko. Ha, ha, ha. Kiedy zaoferowano mu wszystko czego można zapragnąć, Diogenes tylko powiedział: ?proszę nie zasłaniaj mi słońca.? Tylko to ! W tym punkcie nie ma pożądań. Diogenes już osiągnął całą prawdę, osiągnął, że substancja jest pusta. Wiedział też, że nazwa i forma są puste, więc nie był zainteresowany w posiadaniu bogactw, sławy, kochanki, rodziny czy wysokiej pozycji. Wszystko jest puste - kto pragnie tych pustych rzeczy. One nie mogą na prawdę pomóc mi w życiu, ale włąśnie teraz, potrzebuję słonecznego światła. To wszystko. Diogenes był całkowicie wolny, ponieważ całkowicie osiągnął prawdę, że ?forma jest pustką, pustka jest formą.? Jeżeli osiągniesz ten punkt i nie ma w nim pożądania, które warte jest lgnięcia się do czegokolwiek, wtedy rozumiesz, że jesteś już kompletny. Właśnie teraz niczego ci nie brakuje. To bardzo ważny punkt. Wtedy medytacja nie jest już konieczna. Siedzenie odosobnień nie jest już potrzebne. Mowy Dharmy też nie są potrzebne. jednak jeżeli jesteś przywiązany do swojego myślenia, wtedy medytacja jest bardzo potrzebna. Jeżeli nie osiągnąłeś ?forma jest pustką, pustka jest formą,? siedzenie długich odosobnień jest bardzo ważne w twoim życiu i musisz dużo, mocno praktykować. Kiedy zatrzymasz się i spojrzysz na to przez chwilę, zobaczysz, że potrzeba praktyki jest także bardzo głupia. Ha, ha, ha.

3. Nie pojawianie się i nie znikanie. Nie zabarwienia i nie czystość. Nie powiększanie i nie zmniejszanie.
Sutra Serca jest znana z bardzo interesującego sposobu opisywania naszej prawdziwej natury. Używa słowa ?nie? wiele razy. Kiedy osiągniesz prawdziwą pustkę, nie ma tam mowy ani słów. Kiedy otwierasz usta, to już jest wielki błąd. Tak więc słowa i mowa nie mogą opisać naszej pierwotnej natury. Żeby nauczać ludzi wciąż uczepionych złudy słów i mowy, trzeba posłużyć się lekarstwem mowy i słów. Sutra Serca rozważa obydwa te punkty. Opisuje naszą prawdziwą naturę przez dokładne objaśnienie, czym nasza prawdziwa natura nie jest. Nie można powiedzieć co to jest, ale można przekazać sens tego, czym nasza natura nie jest. ?To nie jest to, ani to, ani to. To nie jest takie jak tamto, ani takie jak tamto.? Rozumiesz ? Ha, ha, ha ! To bardzo interesująca technika. Sutra Serca mówi jedynie ?nie?, ponieważ to jest prawdopodobnie najlepsze, co słowa i mowa mogą wyrazić. Te linie Sutry Serca wskazują prosto na fakt, że w naszej prawdziwej naturze nigdy nic się nie pojawia, ani nie znika. Nie ma czegoś takiego jak zabarwienie czy czystość, ponieważ to są jedynie pojęcia stworzone przez myślenie. W pierwotnej naturze nie ma pojawiania się ani znikania. Nasza pierwotna natura jest całkowicie nieporuszona i pusta. Wszystko zostało stworzone z uniwersalnej substancji. W takim razie w jaki sposób mogłaby coś pojawiać się i znikać, być zabarwione lub czyste ? Ponieważ nasza pierwotna natura jest taka sama, jak natura wszechświata jak mogłaby się powiększać i zmniejszać ? Nieskończona w czasie i przestrzeni, nie ma w niej żadnych znaczeń, niczego co moglibyśmy odnieść do rzeczy lub opisać słowami. 

4. Wszystkie Dharmy przeniknięte są pustką. Nie poznanie, nie osiąganie. Nirwana.
Sutra Serca mówi: ?Wszystkie Dharmy przeniknięte są pustką.? Wszystkie Dharmy były już puste i wolne od istnienia, nim to zauważyłeś. Nazwa i forma już są puste. Nie możesz nawet mówić o Dharmie, a potem twierdzić, że jest pusta. To jest wielki błąd ! Prawdziwe doświadczenie pustki oznacza, że nie ma tam ani słów ani mowy, nie ma także Dharmy. Kiedy masz zamiar otworzyć usta, aby powiedzieć, że ?wszystkie Dharmy przeniknięte są pustką,? to wtedy nie jest to już pustka. Więc uważaj. Chodzi tutaj o to, że jeśli tylko rozumiesz mowę i słowa, także kierujesz się tylko intelektualnym rozumieniem, wtedy ta sutra ani żadna inna nie może ci pomóc w twoim życiu, Pewne rzeczywiste doświadczenie tego o czym jest tutaj mowa jest konieczne.
Tak więc, kiedy mówimy, że wszystko jest puste, nie ma poznania ani osiągania. W tym punkcie pustka jest Absolutem. (Mocne uderzenie w stół.) Nic nie istnieje, więc co jest do osiągnięcia ? Te słowa w Sutrze Serca są tylko piękną mową, ale nawet najwspanialsza i najbardziej interesująca mowa, słowa jeżeli tylko rozumiesz je pojęciowo, nie mogą pomóc ci w życiu.
Powtarzam jeszcze raz, na prawdę musisz coś osiągnąć. Musisz osiągnąć pewność, że rzeczywiście nie ma nic do osiągania. Wszystko jest prawdą, dokładnie takie jakie jest. Jesteś już kompletny. Ale uważaj ! Samo rozumienie tych pięknych słów to jedno, ale osiągnięcie ich, to całkiem co innego.
Sutra Serca rozpoczyna się od doświadczenia pustki w Hinajanie i prowadzi do zrobienia następnego kroku. Jeśli osiągniesz prawdziwą pustkę, tam nie ma mowy ani ust. Kiedy osiągniesz ?bez ust,? osiągniesz Absolut lub nirwanę. Już omawialiśmy Cztery Szlachetne Prawdy i Ośmioraką Ścieżkę nauk Hinajany: ścieżkę, która ukazuje, że wszystko jest cierpieniem a nastepnie prowadzi do końca cierpienia, powstrzymania narodzin i śmierci. To jest nirwana. W tym punkcie nie ma przeciwstawieńst: nie ma przychodzenia czy odchodzenia, nie ma wysokie ani niskie, dobre czy złe, narodziny czy śmierć. W prawdziwym doświadczeniu pustki postrzegasz, że nie ma narodzin ani śmierci, nie ma przychodzenia ani odchodzenia. Jak możesz zatrzymać coś, co nie istnieje ? Nie ma już cierpienia, więc nie ma także źródła cierpienia, tym bardziej też unicestwienia cierpienia. Dlatego Sutra Serca mówi, że ?nie ma cierpienia ani źródła cierpienia, także nie ma końca cierpienia i żadnej ścieżki wyprowadzającej z cierpienia.? Także ?uderza? w przeciwstawne myślenie, ukazane w Czterech Szlachetnych Prawdach, w których jest powiedziane, że istnieje cierpienie, źródło cierpienia, także ścieżka wyprowadzająca. Buddyzm Mahajany prowadzi do zrobienia następnego kroku, dalej niż nauczanie Hinajany. Jeżeli zatrzymasz się w tym miejscu, w kompletnej pustce, osiągniesz tylko nirwanę. Buddyzm Mahajany prowadzi do zrobienia następnego kroku. 

5. Najwyższe, doskonałe oświecenie - Annutara samyak sambodhi
Annutara samjak sambodhi jest sankryckim wyrażeniem, które oznacza ?najwyższe doskonałe oświecenie.? Jest to po prostu inny sposób na określenie ?prawdy.? Kiedy patrzysz, kiedy słuchasz, kiedy wąchasz, kiedy smakujesz, kiedy dotykasz, kiedy myślisz - wszystko, właśnie tak jak jest, jest prawdą. Poprzednio właśnie w tym punkcie nirwany, nie ma poznania, nie ma osiągania, z niczym do osiągnięcia. Więc bodhisattwa zależy od Prajna Paramity i osiąga nirwanę. Następnie pokazują się tetrzy słowa: annutara samjak sambodhi. Przedtem było powiedziane, że nie ma osiągania: teraz wszyscy Buddowie osiągają anuttara samyak sambodhi. Co to znaczy ?
Jeśli osiągniesz prawdziwą pustkę, to jest to tylko nirwana. To jest doświadczenie całkowitej stałości i błogości: nie ma podmiotu ani przedmiotu, nie ma dobra ani zła, nie ma przychodzenia ani odchodzenia, nie ma życia ani śmierci. Nie ma nic do osiągnięcia. Ale Mahajana to kontynuowanie praktyki i przekraczanie tego punktu, w końcu osiągasz ?nie osiąganie.? Musisz odkryć, jak funkcjonuje nirwana w tym świecie. Nazwą tego jest najwyższe, doskonałe oświecenie. Jeśli osiągniesz ?nie osiąganie?, osiągniesz prawdę. Twój umysł jest pusty i czysty jak przestrzeń. To znaczy, że twój umysł odbija jak lusto: jeśli góra pojawi się przed lustem, jest tylko góra; pojawia się woda, wtedy jest tylko woda; pojawia się czerwone, lusto odbija czerwone; białe przychodzi - białe. Niebo jest niebieskie, drzewo jest zielone. Pies szczeka, ?hau, hau !? Cukier jest słodki. Wszystko co widzisz, słyszysz, wąchasz, smakujesz, dotykasz i wszystko o czym myślisz, jest prawdą, takie jakie jest. Nirwana oznacza osiągnąć pustkę, w której nie ma niczego do osiągnięcia. Annutara samjak sambodhi oznacza uzyć doświadzcenia pustki do osiągnięcia prawdy. Z pustym umysłem odzwierciedlać ten świat, takim jaki jest. To jest Buddyzm Mahajany i Wielka Droga Bodhisattwy. 

6. Gate, gate, paragate, parasamgate, bodhi swaha !
Wciąż jest do zrobienia jeszcze jeden krok. Jeżeli osiągniesz pustkę, a następnie osiągniesz prawdę, jak ta prawda będzie ?funkcjonować? i pomagać innym istotom. Wszyscy Buddowie osiągają annutara samjak sambodhi lub inaczej najwyższe, doskonałe oświecenie. Oznacza to, że osiągają prawdę i mogą zobaczyć, że niebo jest niebieskie, a drzewo zielone. Na zakończenie sutry jest powiedziane, że jest wielka, transcedentalna mantra, wielka jasna mantra, najwyższa mantra, doskonała mantra: Gate, gate, paragate, parasamgate, bodhi swaha. To może być przetłumaczone jako: ?przejdź, przejdź, przejdź, przejdź na drugi brzeg.? Tak więc mantra pod koniec Sutry Serca oznacza tylko działanie. Aż do tego miejsca, wszystko zawarte jest w słowach opisujących osiąganie pustki i prawdy. Dużo ciekawych opisów. Jakkolwiek ta mantra znaczy, że musisz tylko robić to. Jakieś działanie jest konieczne, jeżeli chcesz pomóc temu światu. Bodhisattwa tylko działa jak bodhisattwa. Kiedy osiągniesz najwyższe, doskonałe oświecenie, musisz osiągnąć, jaka jest funkcja oświecenia w tym świecie. To nazywamy światem momentu. Z chwili na chwilę postrzegaj cierpienie w tym świecie i po prostu pomagaj wszystkim istotom. To bardzo ważne.
Sutra Serca jest bardzo interesująca. Na początku ukazuje świat przeciwieństw, następnie świat Absolutu, w końcu prowadzi do kompletnego świata, czyli tego, co nazywamy światem momentu. Świat przeciwieństw to ?forma jest pustką, pustka jest formą.? Świat Absolutu to pustka lub nirwana: ?nie forma, nie pustka.? Kompletny świat to annutara samjak sambodhi - prawda, właśnie taka jak jest: ?forma jest formą, pustka jest pustką.? Samo osiągnięcie prawdy nie wystarczy, ponieważ nasze doświadczenie prawdy musi funkcjonować dla innych osób z chwili na chwilę. Sutra kończy się napomnieniem do działania: Gate, gate, paragate, parasamgate, bodhi swaha. Ta mantra oznacza utrzymywanie umysłu w tym momencie, który jest Wielką Miłością i Wielkim Uczuciem. To jest droga bodhisattwy. Kiedy działasz ze wszystkimi istotami, Wielka Miłość pojawia się sama z siebie. Wspólne działania to po prostu działanie w harmonii z chwili na chwilę. To jest także pokój na świecie. Tylko rób to. Tylko rób to. Kiedy ktoś jest spragniony, daj mu pić. Gdy ktoś jest głodny, daj mu jeść. Jeśli cierpiąca osoba pojawi się przed tobą, tylko pomagaj, bez myślenia, bez sprawdzania. Wcześniejsze fragmenty tej sutry nie zawierają ?tylko rób to,? jest tam tylko dobra mowa o osiąganiu i nie osiąganiu. Kiedy osiągniesz coś, musisz tego użyć. To jest znaczenie poza słowami. Gate, gate, paragate, parasamgate, bodhi swaha. Krok za krokiem, osiągamy jak współczuciem dla innych, spontanicznie, z chwili na chwilę. To jest prawdziwe znaczenie Sutry Serca. Z chwili na chwilę, kiedy robisz coś, tylko rób to. 

Tłumaczenie Aleksandra Porter. 

http://pluton.farm.amwaw.edu.pl